پژوهشهای حقوق مالی و اقتصادی

پژوهشهای حقوق مالی و اقتصادی

تحلیل حقوقی توسعه چک الکترونیک در ایران: بررسی موانع ساختاری، چالش‌های تقنینی و الزامات تطبیق با استانداردها

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
حسن رشیدی 1
مهرشاد شجاعی 2
فؤاد کوهزادی 3
میثم عاقلی 4
1 دکتری، مدیریت دولتی، بانک سپه، اهواز
2 دکتری، جامعه شناسی گرایش اقتصاد و توسعه، بانک سپه، تهران
3 دکتری، مدیریت بازاریابی، بانک سپه، ارومیه
4 کارشناسی ارشد، مدیریت اجرایی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران
10.48300/jfel.2026.579842.1084
چکیده
هدف پژوهش حاضر، تحلیل حقوقی توسعه چک الکترونیک در ایران و بررسی موانع ساختاری، چالش‌های تقنینی و الزامات تطبیق با استانداردها بوده است. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و از نظر ماهیت از نوع اکتشافی است که با رویکرد آمیخته (کیفی- کمی) مورد تحلیل قرار گرفته است. در مرحلة اول جهت شناسایی مؤلفه‌های الگو، از روش کیفی و مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته استفاده شد. در بخش کیفی، 17 نفر از خبرگان حوزه بانکی، اقتصادی و دانشگاهی می‌باشد که به روش هدفمند انتخاب شدند. جهت تحلیل داده‌های بخش کیفی از روش‌های کیفی تحلیل مضمون و مدل‌سازی ساختاری – تفسیری(ISM) استفاده شد. در ادامه جهت برازش الگوی طراحی شده در بخش کیفی، از روش کمی با رویکرد مدلسازی معادلات ساختاری PLS استفاده شد. یافته‌ها شامل 56 کد باز، 22 مضمون پایه و 8 مضمون سازمان‌دهنده شامل اثرات چک الکترونیک در کاهش چک برگشتی و بهبود شفافیت مالی، تطبیق با استانداردهای بین المللی، چالش‌های کیفری و جرم انگاری تخلفات مرتبط با چک الکترونیک، چالش‌های ساختاری، عوامل برطرف کننده ابهامات قانونی در پذیرش چک الکترونیک، اصلاحات قانون صدور چک و چالش‌های تقنینی، الزامات توسعه حقوقی چک الکترونیک و الزامات توسعه فنی چک الکترونیک بوده است. نتایج نشان داد که مؤلفه‌های بدست آمده از پژوهش می‌توانند در مسیر توسعه چک الکترونیک در ایران موثر باشند.
کلیدواژه‌ها
چک الکترونیک
چالش‌های حقوقی
چالش‌های تقنینی
تطبیق با استانداردها
ایران
پژوهشهای حقوق مالی و اقتصادی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 11 خرداد 1405