پژوهشهای حقوق مالی و اقتصادی

پژوهشهای حقوق مالی و اقتصادی

نظریۀ تجاری بودن در حقوق ایران و فرانسه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دکترای حقوق خصوصی، واحد ورامین، دانشگاه آزاد اسلامی، ورامین، ایران
چکیده
با گذشت بیش از دو قرن از تدوین قوانین تجاری، نظام‌های­ حقوقی نتوانسته‌اند معیارهای مشخصی برای شناخت اعمال تجاری ارائه دهند؛ به عبارت دیگر این نظام‌ها در تعیین اینکه چه عملی تجاری است، به نتیجه قاطعی نرسیده­اند. هر چند قانونگذاران تجاری در هر کشوری فهرستی از اعمال تجاری را معرفی کرده‌اند،­ اما هیچ‌گاه جامع و مانع نبوده است و همواره این پرسش مطرح است که چه عملی تجاری محسوب می‌شود؟ در واقع شناخت اعمال تجاری، حدود حاکمیت مقررات قوانین تجاری را مشخص می‌کند و باعث می‌شود قواعد حقوق تجارت در مورد آن عمل اجرا شود. همچنین در صورت تشکیل دادگاه‌های اختصاصی تجاری، صلاحیت این محاکم با دقت بیشتری تعیین می‌شود. این نوشتار با روش توصیفی ـ تحلیلی و با انجام مطالعه تطبیقی در حقوق ایران و فرانسه نظریات مرتبط با اعمال تجاری را بررسی و سپس اعمالی را که تجاری نیستند، معرفی می‌کند. در حال حاضر تمایل عمومی بر این است که قلمرو اعمال تجاری بنا به مصالح حقوقی و مالیاتی گسترش یابد. البته باید توجه داشت که در موردی که در تجاری بودن عملی تردید شود، باید اصل را بر غیرتجاری بودن آن عمل قرار داد.
کلیدواژه‌ها

فهرست منابع
الف) منابع فارسی
- اسکینی، ربیعا. حقوق تجارت 1. تهران: سمت، 1386.
- بهرامی، حسین. «بررسی تجاری بودن معاملات غیرمنقول با تأملی در حقوق فرانسه». فصلنامه تحقیق و توسعه در حقوق تطبیقی، 6، 21(1403)، 45-66.
Doi: 10.22034/law.2024.2014978.1269
- جوهر، سعید. بایسته‌های حقوق تجارت. تهران: جاودانه، 1403.
- جوهر، سعید. بایسته‌های دادرسی تجاری. تهران: جاودانه، 1400.
- ستوده تهرانی، حسن. حقوق تجارت. جلد اول. تهران: دادگستر، 1390.
- صقری، محمد. دوره جدید حقوق بازرگانی، کلیات و قراردادها. تهران: مجد، 1402.
- عبدی‌پور فرد، ابراهیم. حقوق تجارت (جلد اول): تجار و معاملات تجاری. تهران: مجد، 1395.
- کاتبی، حسینقلی. حقوق تجارت. تهران: گنج دانش، 1400.
- کاتوزیان، ناصر. اموال و مالکیت. تهران: میزان، 1388.
- کاویانی، کوروش. مقدمه حقوق تجارت. تهران: میزان، 1394.
- نیازی، عباس و سعید جوهر. «مطالعه تطبیقی دوره گذار از معیارهای سنتی به سوی معیار اقتصادی در شناخت تجار و اعمال تجاری در حقوق ایران و فرانسه». فصلنامه قضاوت، 21، 106(1400)، 47-59.
ب) منابع خارجی
- Antaki, Nabil N. “La commercialité des immeubles: une théorie en construction”, Les Cahiers de droit, 19, 1(1978), 157-176. https://doi.org/10.7202/042229ar
- Association Henri Capitant. Vocabulaire juridique. Paris: PUF, 2022.
- Cabrillac, Michel. “Vers La Disparition Du Droit Commercial ?”. In : Jean Foyer. Leges Tulit, Jura Docuit. Paris: PUF, 1997.
- Hirshleifer, Jack. “The theory of speculation under alternative regimes of markets”. Journal of Finance, 32, 4(1977), 975-999. https://doi.org/10.2307/2326507.
- Houtcieff, Dimitri. Droit Commercial. Paris: Siery université, 2021.
- Lionel Andreu and Isabelle Sérandour. Droit commercial. Paris: Gualino-Lextenso, 2021.
- Paulet, Luc. Droit commercial. Paris: Ellipses, 2018.
- Randrianirina, Iony. Cours de droit commercial et des affaires. 2nd edition. Paris: Gualino-Lextenso, 2020.
- Vincensini, François-Xavier. La commercialité. Recherche sur l'identification d'une activité. Paris: Presses universitaires d'Aix-Marseille, 1999.
ج) وب‌سایت‌ها
- «ادعای اعسار از طرف مدیرعامل شرکت». تاریخ دسترسی در 27 اردیبهشت 1404. قابل دسترسی در:
https://ara.jri.ac.ir/Judge/Text/4566
- «اعسار خیاط رابطه شغل خیاطی و تاجر تلقی شدن». تاریخ دسترسی در 27 اردیبهشت 1404. قابل دسترسی در:
https://ara.jri.ac.ir/Judge/Text/35507
- «تقاضای اعسار از پرداخت محکوم‌به توسط شخص دارای کارت بازرگانی». تاریخ دسترسی در 27 اردیبهشت 1404. قابل دسترسی در:
https://ara.jri.ac.ir/Judge/Text/30207
- «دایر نمودن آموزشگاه آرایشگری در اماکن غیرتجاری». تاریخ دسترسی در 27 اردیبهشت 1404. قابل دسترسی در:
https://ara.jri.ac.ir/Judge/Text/27130
- «دائر کردن دفتر اسناد رسمی در کاربری مسکونی». تاریخ دسترسی در 27 اردیبهشت 1404. قابل دسترسی در:
https://ara.jri.ac.ir/Judge/Text/34311
- «طرح دعوای اعسار از سوی مدیرعامل شرکت‌ تجاری». تاریخ دسترسی در 27 اردیبهشت 1404. قابل دسترسی در:
https://ara.jri.ac.ir/Judge/Text/4804
- «کاربری مطب». تاریخ دسترسی در 27 اردیبهشت 1404. قابل دسترسی در:
https://ara.jri.ac.ir/Judge/Text/31861