پژوهشهای حقوق مالی و اقتصادی

پژوهشهای حقوق مالی و اقتصادی

رویکردها و سازکارهای رویارویی با پول‌شویی دیجیتالی در موازین بین‌المللی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار، حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اراک، اراک، ایران.
2 استادیار، علوم اقتصادی دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اراک، اراک، ایران
چکیده
در حالی که پیشرفت‌های فناوری مانند اینترنت و رسانه‌های اجتماعی حیات بشر را به طرق مختلف بهبود بخشیده است؛ اما محیطی را نیز ایجاد کرده است که مجرمان دیجیتالی می‌توانند در آن رشد کنند. اینترنت نه‌تنها به این متخلفان اجازه می‌دهد تا جرایم دیجیتالی نظیر پول‌شویی دیجیتالی را انجام دهند، بلکه به آنها امکان محو عواید حاصل از ارتکاب جرم را فراهم می‌نماید. در واقع، پول‌شویی پردازش عواید مجرمانه برای پنهان کردن منشأ غیرقانونی آن‌هاست. راه‌حل‌هایی برای رفع کاستی‌های سازکارهای مبارزه با پول‌شویی، به همراه پیشنهادهایی در خصوص نحوه اجرای رویکردهای آموزشی و نظارتی بین دو یا چند کشور برای تقویت رویارویی با پول‌شویی دیجیتالی قابل ارائه است؛ بنابراین، آینده رویارویی و تعقیب مؤثر عاملان جرایم مالی در اختیار کشورهایی است که از اختیارات بین‌المللی و ظرفیت‌های حقوقی قابل توجهی برخوردارند. البته این کشورها می‌توانند استانداردهای قابل ملاحظه‌ای را علیه پول‌شویی ترویج کنند و الگوی مؤثری برای کشورهایی با ساختارهای حکمرانی ضعیف‌تر برای الگوبرداری باشند. با این همه باید اذعان داشت که گسترش روزافزون و پیشرفت‌های فزاینده فناوری امکان ارتکاب پول‌شویی را در محیط دیجیتالی فراهم می‌آورد. از این‌ رو، پول‌شویان برای تطهیر درآمدهای نامشروع خود نیاز به افراد یا عواملی دارند تا این امر را برای آن‌ها تسهیل سازد. به هر روی، برای رویارویی حداکثری با چنین پدیده‌هایی در فضای دیجیتالی باید ضمن افزایش میزان آگاهی عمومی نسبت به پول‌شویی دیجیتالی، بهره‌گیری از فناوری‌های نوینی همچون هوش مصنوعی در قبال سایبرشویی، نسبت افزایش سازکار دقیق احراز هویت مشتری و تقویت این امر در همکاری با بخش خصوصی همت گماشت.
کلیدواژه‌ها

فهرست منابع
الف) منابع فارسی
احمدی، سعیده. «تبعات امنیت اقتصادی پولشویی در فضای سایبری (سایبرشویی)». ماهنامه علمی امنیت اقتصادی، 11،6‌ (۱۴۰۲)، 23-36.‎
حاتمیان، پرستو، کیومرث سهیلی و شهرام فتاحی. «تأثیر پولشویی بر سلامت رشد اقتصادی در ایران». نشریه فرهنگ و ارتقاء سلامت، 7،1 (۱۴۰۲)، 89-97.‎
حاج نوری، آیدا، میثم امیری، مقصود امیری، حسین توکلیان و مسلم پیمانی. «تأثیر پولشویی بر متغیرهای کلان اقتصادی در چهارچوب‌‌ مدل‌‌های عمومی پویای تصادفی». پژوهش‌های رشد و توسعه اقتصادی، 14،54 (1403) ۳۵-۵۰.
 Doi: 10.30473/egdr.2023.68200.6731
حسینی، سیدشمس‌‌الدین و هیمن نصیری. «اثر پول‌های مجازی بر فرآیند پولشویی و ارائه راهکارهای مبارزه با پولشویی از کانال پول‌های مجازی». فصلنامه اقتصاد دفاع و توسعه پایدار، ۱۷،۵ (۱۳۹۸)، ۴۹-۷۲.
 Doi: 20.1001.1.25382454.1399.5.17.2.0
خلیلی پاجی، عارف، امیرحسن نیازپور. «بایسته‌‌های شمول قانون مبارزه با پولشویی بر دارایی‌های مجازی؛ در پرتو توصیه‌های گروه ویژه اقدام مالی FATF». دانشنامه حقوق اقتصادی، 28،۲۰ (1400)، 173-141
.Doi: 10.22067/economlaw.2022.41907
خلیلی پاچی، عارف. ارزهای مجازی: جهانی شدن بزهکاری و سیاست جنایی. ویرایش اول. تهران: انتشارات میزان، ۱۴۰۱.
شاملو، باقر و عارف خلیلی پاچی. «سیاست‌گذاری جنایی ریسک مدار در برابر فناوری ارزهای مجازی». مجلس و راهبرد، 27، 103 (1399)، 278-247.
شاملو، باقر و عارف خلیلی پاجی. «مجازی شدن بزهکاری یقه‌سفیدی در پرتو ارزهای مجازی». مجله حقوقی دادگستری، ۸۴،۱۱۰ (۱۳۹۹)، ۶۵-۹۶
Doi: 10.22106/jlj.2020.119555.3095
شاملو، باقر و عارف خلیلی‌‌پاچی. «رویکرد ریسک‌‌مدار سیاست جنایی در برابر پول‌‌شویی». پژوهشنامه حقوق کیفری، ۱۱،۱ (۱۳۹۹)، ۱۲۷-۱۵۲.
شریفی، سیدمحمدرضا، علی حقیقت، مهرزاد ابراهیمی و عباس امینی‌فرد. «ارزیابی تأثیر توسعه مالی بر اقتصاد زیرزمینی در ایران (مبتنی بر چارچوب مدل TVP-FAVAR)». اقتصاد مالی،13،46 (۱۳۹۸)، 41-72.‎
صفاری، علی، راضیه صابری و عارف خلیلی پاجی. «کارکردهای مجرمانه ارزهای مجازی: تحلیل جرم‌شناختی و راهکارهای پیشگیرانه». دانشنامه حقوق اقتصادی، 27 ،۱۸(1399)، 223-250.
 Doi: 10.22067/lowecon.2020.48879.0
عبدالهی‌قهفرخی، شهیار، بتول پاکزاد، حسن عالی‌پور و محمدرضا الهی‌منش. «پیشگیری از پول‌شویی‌‌ الکترونیکی: رویکرد دفاعی و رویکرد هجومی». پژوهش‌های حقوق جزا و جرم‌شناسی، ۹،۱۸ (۱۴۰۰)، ۳۸۵-۴۰۶.
 doi: 10.22034/jclc.2021.290298.1510
فراتی، مریم، باقر شاملو و ایرج گلدوزیان. «بیت کوین؛ پول‌شویی‌‌ و راهکارهای مقابله». تحقیقات حقوقی بین‌المللی. 13،50 (۱۳۹۹)، 55-74.‎ .‎
محمودی، امیررضا و محدثه قوامی پورسرشکه. «چالش‌‌های حقوقی ارزهای دیجیتال با رویکردی بر بزه پول‌شویی‌‌«. مطالعات حقوقی فضای مجازی، 1، 3(1401)، 37-52.
Doi: 10.30495/cyberlaw.2022.
محمودی، عبداله، احمد احمدی، آرزو علی‌پور. «تأثیر قانون مبارزه با پول‌شویی بر کشف جرم منشأ و پیشگیری از فعالیت‌های اقتصادی مجرمانه در ایران». پژوهشنامه حقوق کیفری، 28،14 (۱۴۰۲)، 119-132.
 
ب)منابع خارجی
Abdollahi Ghahfarokhi, S., B. Pakzad, H. Alipour and M. Elahimanesh. “Prevention of e-money laundering: Defensive approach and offensive approach.” Journal of Criminal Law and Criminology, 9 18 (2022), 385-406, doi: 10.22034/jclc.2021.290298.1510
Ahmadi, Saeideh.“Economic Security Consequences of Money Laundering in Cyberspace (Cyber Laundering)”. Journal of Economic Security, 11(6), (2023), 23-36.
Alberts, Jean, Marthie Grobler, and Francois Van Niekerk. “Machine learning techniques in anti-money laundering”. Anti-money Laundering in the Digital Age: Emerging Trends and Technologies, S. K. Dhar (Ed.), Springer, (2020), 187–202.
Alnasser, Mohammed and Abdullah Saif Sulaiman Abdullah Saif. “Money laundering in selected emerging economies: is there a role for banks?”. Journal of Money Laundering Control 24, no. 1, (2021): 102-110. Doi:10.1108/JMLC-12-2019-0096.
Amirreza Mahmoudi Sereshkeh and Mohaddeseh Ghavamipour, “Legal Challenges of Digital Currencies with an Approach to Money Laundering Offenc.” Cyberspace legal studies, 1(3), (2022), 37-52, (In Percian). doi: 10.30495/cyberlaw.2022.696726
Barthe, Emmanuel P. “Situational Crime Prevention”. Kenneth J. Peak, Encyclopedia of Community Policing and Problem Solving, Thousand Oaks: SAGE Publications, (2013). 387-389.
Costanzo, Pamela. “The Risk-Based Approach to Anti-Money Laundering and Counter-Terrorist Financing in International and EU Standards: What it is, what it Entails in B. Unger and D. van der Linde (eds.) ”. Research Handbook on Money Laundering, Edward Elgar, (2013), 352–356.
European Union. “General Data Protection Regulation (GDPR)”. Official Journal of the European Union. 2016
Farati, Maryam and Bagher Shamloo and Iraj Golduzian, “Bitcoin; Money Laundering and Countermeasures”, International Legal Research, 13(50), (2021), 55-74.‎ doi: 10.30495/alr.2021.677228
Financial Action Task Force (FATF), “Guidance on Cooperation and Information Exchange between Anti-Money Laundering and Counter-Terrorist Financing Competent Authorities”, FATF, (2019).
Financial Action Task Force (FATF). “Guidance on Risk-based Approach for Virtual Assets and Virtual Asset Service Providers”. FATF, (2019).
Financial Action Task Force (FATF). “Money Laundering and the Illegal Wildlife Trade”. FATF, (2019).
Gercke, Marco. “Cybercrime and money Laundering: Challenges for regulation and law enforcement”. Handbook on Cyber Crime, M. Gercke (Ed.). Springer, (2018), 379–398.
Hajnouri, A., M. amiry, M. amiri, H. tavakolian and M. peymani, “The Effect of Money Laundering on Macroeconomic Variables in the Framework of Dynamic Stochastic General Models (DSGE),” Economic Growth and Development Research, 14(54), (2024), 35-50. (In percian). doi: 10.30473/egdr.2023.68200.6731
Hatamian P, Sohili Q, Fatahi S. “The Effect of Money Laundering on the Health of Economic Growth in Iran”. Iran Journal of Culture and Health Promotion, 7 (1), (2023), 89-97, (In Percian).
International Monetary Fund (IMF). “Anti-money Laundering and Combating the Financing of Terrorism: A Comprehensive Policy Framework”. IMF, (2020).
Interpol. “Digital currency & money laundering: Challenges and opportunities”. Interpol Global Programme on Money Laundering, (2019).
Leinwand, David and Peter M. DiBattiste. “Anti-money Laundering in the Digital Age. Emerging Trends and Technologies, S. K. Dhar (Ed.), Springer, (2020), 3–17.
Levi, Mike and Melvin Soudijn. “Understanding the Laundering of Organized Crime Money”. Crime and Justice, 49.1 (2020), 579-631.
Mahmoodi, A., Ahmadi, A., Alipour, A. “The Effect of Anti-Money Laundering Law on the Origin of Crime Detection and Preventing Economic Crimes in Iran”, Criminal Law Research, 14(2), (2023),119-132. (In Percian).doi: 10.22124/jol.2023.25133.2396
McGuire, Matt and George Dowling. “The economics of digital currencies”. Economics of Digitization, M. McGuire and D. S. Reisman (Eds.). Springer, (2018), 81–98.
Moisseinen, Nella and Josh Norell. “Bitcoin and money laundering in the digital age”. Bitcoin and Beyond: Cryptocurrencies, Blockchains, and Global Governance, Matthias. Lehmann Möllers and Juri Knorr (Eds.), Nomos Verlagsgesellschaft, (2021),171–185.
Norman, Loayza and Edgar Villa and Martha Misas. “Illicit activity and money laundering from an economic growth perspective: a model and an application to Colombia”. J Econ Behav Organ 2019, 159, (2019), 442-487.
Reganati, Filippo, and Maria Oliva. “Determinants of money laundering: evidence from Italian regions”. Journal of Money Laundering Control, 21(3), (2018), 402-413.
Ryan Y. Park and Ju-Hyun Park. “The role of blockchain technology in anti-money laundering”. Anti-money Laundering in the Digital Age: Emerging Trends and Technologies, S. K. Dhar (Ed.), Springer, (2020),169–185.
Teichmann, Fabian. “Recent Trends in Money Laundering and Terrorism Financing”. Journal of Financial Regulation and Compliance, 27(1), (2019), 2-12. doi:10.1108/JFRC-03-2018-0042
Tom, Keatinge and David Carlisle and Florence Keen. “Virtual Currencies and Terrorist Financing: Assessing the Risks and Evaluating Responses”. European Union, (2018). https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2018/604970/IPOL_STU(2018)604970_EN.pdf
United Nations. “Our Common Agenda – Report of the Secretary-General”. New York, NY, (2021).