پژوهشهای حقوق مالی و اقتصادی

پژوهشهای حقوق مالی و اقتصادی

رابطۀ قراردادهای موجود در روش تأمین مالی پروژه و آثار نقض آن‌ها بر یکدیگر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشکده حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران.
2 استاد، گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران.
10.48300/jfel.2026.550402.1071
چکیده
تأمین مالی پروژه به عنوان روشی غیرمتکی به وثائق سنتی، بر پیوند میان قراردادها استوار است. با این حال، تحلیل ماهیت این زنجیره قراردادی و ضمانت‌اجراهای نقض آن در نظام حقوقی ایران با چالش‌های نظری و عملی همراه است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی نشان می‌دهد که قراردادهای این حوزه، نه به مثابه عقود مستقل، بلکه به صورت یک «بسته یکپارچه ریسک» عمل می‌کنند که نقض در یکی، به معنای تزلزل مدل جریان نقدی پروژه و فروپاشی نظام پرداخت و به طور کلی عملکرد پروژه است. نوآوری اصلی این نوشتار، تبیین الگوی وابستگی سرنوشت‌ساز در قراردادهای پروژه و تحلیل کارکردی ضمانت‌اجراهای نقض قرارداد در این شبکه است. یافته‌ها حاکی از آن است که در حقوق تأمین مالی پروژه، «وثیقه» از مفهوم کلاسیک دارایی فیزیکی، به «مجموعه حقوق قراردادی قابل کنترل» تغییر ماهیت یافته است. یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که در فرض نقض تعهدات، حق مطالبه خسارت صرف، ناکافی بوده و بسته امنیتی وام‌دهنده باید شامل ترکیبی از شروط «حق تسریع» ، «مداخله مستقیم» و «حق جایگزینی» باشد تا ریسک‌های سرمایه‌گذاری را مدیریت نماید. به عبارتی در تأمین مالی پروژه، نقض قرارداد همواره نه یک نقطه پایان، بلکه یک رویداد قابل مدیریت است که توسط این ابزارهای قراردادی، به سمت اصلاح یا جایگزینی هدایت می‌شود، نه الزاماً به سمت انحلال. این نوشتار ضمن تبیین جایگاه این ابزارهای حقوقی، الگویی کاربردی برای کاهش ریسک سرمایه‌گذاری ارائه می‌کند که می‌تواند در تحلیل و تنظیم قراردادهای روش تأمین مالی پروژه در حقوق ایران مورد استفاده قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 24 تیر 1405