پژوهشهای حقوق مالی و اقتصادی

پژوهشهای حقوق مالی و اقتصادی

نقد توسعه مفهوم «ارز» به «رمزارز» در دادنامه هیأت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دوره دکتری تخصصی حقوق خصوصی پردیس بین ‏المللی کیش دانشگاه تهران، تهران
2 فارغ‌االتحصیل دوره کارشناسی ارشد حقوق خصوصی دانشگاه امام صادق (ع)
3 دانشجوی دوره دکتری تخصصی حقوق کیفری و جرم‏شناسی دانشگاه تربیت مدرس
4 فارغ‌التحصیل دوره کارشناسی ارشد حقوق خصوصی دانشگاه امام صادق (ع)
10.48300/jfel.2026.579878.1088
چکیده
از نخستین چالش‏‌های ایجاد و توسعه ابزارهای نوین اقتصادی فناورپایه رمزنگاری‌شده، که در حوزه مفهومی و ادبیات تخصصی به رمزدارایی شناخته می‌شوند، به‌کارگیری رویکرد صحیح حقوقی در چارچوب قوانین و مقررات است. مواجهه نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران با رمزدارایی‌ها سیر تطور متلاطمی را از ممنوعیت معاملاتی، پذیرش جزئی و در نهایت، طی فقرات اخیرالتصویب شامل بر مصوبه هیات‎‏‌عالی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و مصوبه کمیسیون عالی تنظیم مقررات فضای مجازی کشور، پذیرش و ساماندهی نهادی را به دنبال داشته است.

یکپارچه نبودن قوانین و مقررات در خصوص رمزدارایی و وجود نواقص مفهومی منجر به این شد که دکترین حقوقی ناقص، عمدتاً با چشم‏‌پوشی از ادبیات تخصصی رمزدارایی‌ها و متکی به گرته‎‌برداری لغوی، وجه غالب در رسیدگی دستگاه قضایی به پرونده‌های با موضوع رمزدارایی‎‌ها شود. لذا در حوزه اجرا، چنین نقصی منجر به ایجاد ابهام در بررسی حقوقی و قضایی و صدور دادنامه‌های متناقض شد؛ تا آنجا که هیأت تخصصی مالیاتی بانکی دیوان عدالت اداری بر خلاف اصول و قواعد حقوقی، در دادنامه شماره 660-9909970906010648 مورخ 16/04/1399 «رمزارز» (به عنوان یکی از مصادیق رمزدارایی) را به مثابه «ارز» تلقی نموده و با استناد به قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب 03/10/1392 با اصلاحات و الحاقات بعدی، مقررات حاکم بر مفهوم مندرج بند (پ) ماده (1) آن قانون را قابل تعمیم به «رمزارز» دانسته است.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 17 خرداد 1405