پژوهشهای حقوق مالی و اقتصادی

پژوهشهای حقوق مالی و اقتصادی

بررسی تطبیقی تمایز تراکنش توأم با خطا از تراکنش متقلبانه وجوه در بانکداری الکترونیکی (حقوق آمریکا، ایران و قانون مدل آنسیترال)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشگاه تربیت مدرس
2 علامه
10.48300/jfel.2026.570168.1077
چکیده
امروزه تجارت الکترونیکی، حجم قابل توجهی از مبادلات تجاری را به خود اختصاص داده است و انتقال الکترونیکی وجوه نقش کلیدی در اجرای آن دارد. صرف‌نظر از ویژگی‌های معاملاتی تراکنش الکترونیکی وجوه، این روش پرداخت، آثار مستقیمی بر روی سیاست‌ و نظام پولی کشورها دارد. پژوهش حاضر به دنبال یافتن پاسخی مناسب به سؤالات مطروحه در خصوص تراکنش توأم با خطا و تراکنش متقلبانه از جمله مفهوم انتقال متقلبانه و تراکنش توأم با خطا و بررسی مسئولیت طرفین است و با استفاده از روشی تحلیلی، توصیفی و استنتاج منطقی به بررسی تطبیقی نظام‌های حقوقی ایران و آمریکا و قانون مدل آنسیترال پرداخته است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که تمایز کلیدی بین تراکنش خطایی و متقلبانه، به وجود شخص ثالث و عنصر سوءنیت در حین صدور و اجرای دستور پرداخت وابسته است. درخصوص مسئولیت طرفین نیز نتایج حاکی از آن است که در تراکنش‌های ناشی از خطا یا اشتباه انسانی، مسئولیت متوجه مشتری است؛ هرچند در حقوق آمریکا و در تراکنش‌های تجاری، با استناد به رویه امنیتی، ممکن است مسئولیت به بانک منتقل شود. در موارد خطای فنی، هر سه نظام مورد بررسی، بانک را مسئول می‌دانند. انتقال متقلبانه مشمول احکام انتقال غیرمجاز می‌گردد و در این ارتباط نظام‌های حقوقی دو معیار ارائه داده‌اند. معیار اولیه هویت شخص صادرکننده است. بر مبنای این معیار چنانچه مشتری یا نماینده وی اقدام به صدور دستور پرداخت نمایند دستور مجاز و معتبر لحاظ می‌شود؛ اما در صورت عدم امکان اعمال معیار مزبور معیار ثانویه ملاک قرار می‌گیرد که معیار رویه‌ی امنیتی است.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 13 خرداد 1405