پژوهشهای حقوق مالی و اقتصادی

پژوهشهای حقوق مالی و اقتصادی

آسیب‌شناسی حقوقی مزایده در معاملات دولتی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دکترای حقوق نفت و گاز، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 کارشناسی ارشد مدیریت مالی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
چکیده
بخش مهمی از فعالیت‌های دولت‌ها، انجام معاملات و انعقاد قراردادها می‌باشد. با توجه به ضرورت حفظ و حراست از اموال دولتی و جلوگیری از تضییع این اموال، قانون‌گذار همواره نگاه خاصی به فروش اموال دولتی از طریق برگزاری مزایده داشته است. در کشور م اقبل از وقوع انقلاب اسلامی، قوانین و مقررات خاصی ناظر بر معاملات دولتی مانند آیین‌نامه معاملات دولتی مصوب 1349 و قانون محاسبات عمومی کشور حاکم بوده است. بعد از تحقق انقلاب اسلامی نیز قوانین مهمی مانند قانون برگزاری مناقصات، اصلاحیه قانون محاسبات عمومی، آیین‌نامه تضمین معاملات دولتی، موافقت‌نامه و شرایط عمومی پیمان به تصویب رسید تا از طریق این مقررات، معاملات دولتی به‌صورت قانونی و ضابطه‌مند انجام شود. در این میان، بررسی و تحلیل فرآیند مزایده به‌عنوان یکی از تشریفات قانونی جهت فروش کالاها و خدمات دولت چندان مورد توجه قانون‌گذار و محققین و جامعه علمی نبوده است. در این تحقیق، نویسنده با روشی تحلیلی ـ توصیفی، ضمن بیان ضرورت حاکمیت قانون بر معاملات دولتی، به آسیب‌شناسی حقوقی فرآیند مزایده در نظام حقوقی ایران پرداخته است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد قوانین و مقررات ناظر بر مزایده، متشتت، غیرمنسجم و قدیمی بوده و در بسیاری از موارد مرجع اصلی برگزاری فرآیند مزایده، مقررات مربوط به مناقصه می‌باشد، حال آنکه وضع قوانین جدید یا انسجام‌بخشی، اصلاح و به‌روزرسانی مقررات موجود در ارتباط با فرآیند مزایده، ضروری بوده و تا حدود زیادی به رعایت قانونمندی در معاملات دولتی و انسجام در انجام فرآیند مزایده دولتی کمک خواهد نمود.
کلیدواژه‌ها

فهرست منابع
الف) منابع فارسی
- اعلایی فرد، محمد. «اصول حاکم بر قراردادهای پیمانکاری دولتی» مجله حقوقی عدالت آراء 1(1384):69-56.
- دهگان، محمود، حسن الماسی و منوچهر رحم‌دل. «تأثیر عملکرد اداره کل اموال دولتی و اوراق بهادار»، فصلنامه مدیریت کسب و کار 3،9(1390): 60-31.
- حبیب‌زاده، محمدجعفر. اصول حاکم بر قراردادهای دولتی. اصفهان: نشر جنگل، 1390.
- ثقفی، علی و فریدون قربان پور. «ابزارها و منابع مورد نیاز جهت مدیریت اموال و دارایی‌های دولت (عمومی)». مجله اقتصادی 18، 2(1397): 39-5.
- سام دلیری، یونس.«ضرورت اصلاح مقررات برگزاری مناقصه». مجله بانک و اقتصاد 22،11(1380): 53-51.
- صالحی، حمید، معصومه اکبرزاده و ایمان دهقانی،« جایگاه تشریفات مناقصه و مزایده در تشکیل قراردادهای دولتی»، مجله حقوق اداری 8،2(1394): 34-9.
- طباطبایی موتمنی، منوچهر. «مفهوم، انواع و قواعد حاکم بر قراردادهای عمومی»، مجله پژوهش‌های حقوقی 7،4(1384): 127-99.
- طجرلو، رضا و بهزاد قربانی درآباد. «سلامتی در معاملات دولتی» مجله مطالعات حقوق انرژی 1، 2(1395):120-85.
DOI: 10.22059/jrels.2016.61022
- احمدی، علی. «آسیب‌شناسی فرآیند «مناقصه و مزایده و شناسایی فسادهای آن»». فصلنامه دانش ارزیابی 8، 28(1395): 47-25.
- عمید، حسن. فرهنگ عمید. جلد 2. چاپ هفتم. تهران: انتشارات امیر کبیر، 1369.
- قربانی درآباد، بهزاد. «مقدمه‌ای بر حقوق معاملات دولتی». مجله دانش حقوق مالیه 3، 11(1399): 50-35.
- فرخانی، هدایت و زینب پاپی. «تحلیل ماهیت و ساختار حقوقی و تشریفات مناقصه در نظام حقوقی ایران»، مجله دانش حقوق مالیه 4، 11(1399): 68-51.
- فرخانی، هدایت، گلناز رادمنش و مهسا وحدتی. «تحلیل حقوقی عدم رعایت تشریفات قانونی مناقصه و قراردادهای پیمان. مجله دانش حقوق مالیه 3، 10(1398): 44-23.
- مرکز مالمیری، احمد. حاکمیت قانون (مفاهیم، مبانی و برداشت‌ها). تهران، مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، چاپ اول، 1385.
- مسعودی علوی، سید مهدی. «ویژگی‌های ایفای تعهد در قراردادهای پیمانکاری دولتی در مقایسه با قراردادهای خصوصی». مجله دانش حقوق مالیه 3،8(1398): 103.
- آذری، متین. «جرم پورسانت در حقوق کیفری ایران». مجله حقوقی دادگستری 71، 61(1386): 104-87. 
DOI: 10.22106/jlj.2007.11302 
- نژندی‌منش، هیبت الله، محمود حاجی‌زاده و محمدحسین زارعی. «جایگاه حاکمیت قانون در حقوق بین الملل»، فصلنامه پژوهش حقوق عمومی 18، 54(1396): 196-171.
 
ب) منابع خارجی
- Adotévi, S. “Public Procurement Performance”. International Public Procurement Conference Proceedings 3(2004), 243 -261.
- Arrowsmith, S. Public procurement: Basic concepts and coverage of procurement rules in procurement relations: An introduction. EU: Asia Inter University Network, 2010.
- Gorton, G. & A. Winton. Handbook of the Economics of Finance: Corporate Finance. Amsterdam: North Holland, 2003.
- Holmstrom, B. “Moral Hazard and observable”. Bell Journal of Economics, the RAND Corporation 10(1)(1979), 74-91.
- Jensen, M. & W. Meckling. “Theory of the firm: managerial behavior, agency costs, and ownership structure”. Journal of Financial Economics 3(1976), 305-360.
- Mertus, J. “from legal transplants to transformative justice: Human rights and the promise of transnational civil society”. American University International Law Review 14 (5)(1999), 58-96.
- OECD. Integrity in Public Procurement; Good Practice from A to Z, OECD Publishing, and Paris, accessed in 27 November 2020. http://www.oecd.org/development/effectiveness/38588964.pdf.
- OECD. Keeping Government Contracts Clean, Policy Brief, OECD Publishing. accessed in accessed at 17October, 2021. http://transparency.hu/uploads/docs/oecd.145.pdf.
- Pennacchi, G. “Loan sales and the cost of bank capital”. Journal of Finance, 43(1988)(2), 68-89.
- Peter Trepte. “Regulating Procurement”. Journal of Public Procurement 6, 1 & 3(2004), 177-179.
- Pichler, P. & W. Wilhelm. “a theory of the syndicate: form follows function”. Journal of Finance 56(2001), 48-72.
- Schooner, S.L. “Objectives for a System of Government Contract Law”. Pplr. Public Procurement Law Review 103(2002), 28-57.
- Synnott, W.R. “the emerging chief information officer”. Information Management Review 3, 1(1987), 14-94.